Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInPin on Pinterest

Press (or click) to share This Website

รู้จักพิพิธภัณฑ์

“ความสำคัญของเหรียญ
เปรียบเสมือนบันทึกทางประวัติศาสตร์”

กรมธนารักษ์ กระทรวงการคลัง ตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญของเหรียญกษาปณ์ไทยในฐานะที่เป็นเงินตราที่หมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจ และยังเปรียบเสมือนบันทึกทางประวัติศาสตร์ที่บอกเล่าถึงวิถีชีวิต สังคม เศรษฐกิจ ศิลปวัฒนธรรมไทย ในแต่ละยุคสมัยจึงได้จัดตั้ง “ศาลากษาปณ์ไทย” เพื่อจัดแสดงเหรียญและเงินตราในยุคต่างๆ โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ได้เสด็จเปิดศาลาเหรียญกษาปณ์ไทย เมื่อวันที่ ๑๔ เมษายน พ.ศ. ๒๕๑๙ ต่อมาได้มีการขยายการจัดแสดงอย่างต่อเนื่อง โดยเพิ่มการจัดแสดงเครื่องยศ และเครื่องราชอิสริยาภรณ์ และเหรียญกษาปณ์” โดยทรัพย์สินที่จัดแสดงประกอบด้วยทรัพย์สินมีค่าของแผ่นดิน อาทิ เครื่องยศประกอบพระอิสริยยศ เครื่องยศ และสิ่งของที่ใช้ในพระราชพิธี เครื่องประดับ และเครื่องทรงพระแก้วมรกต เป็นต้น รวมถึงจัดแสดงวิวัฒนาการเหรียญกษาปณ์ไทย ตั้งแต่เงินตราฟูนันจนถึงเหรียญกษาปณ์ในรัชกาลปัจจุบัน

ศาลาเครื่องราชอิสริยยศเครื่องราชอิสริยาภรณ์และเหรียญกษาปณ์ประสบความสำเร็จอย่างสูงแต่เนื่องจากพื้นที่จัดแสดงค่อนข้างคับแคบประกอบกับทรัพย์สินได้รับการอนุรักษ์พร้อมนำออกจัดแสดงมีจำนวนมากกรมธนารักษ์จึงเห็นควรขยายการจัดแสดงเงินตราและเหรียญกษาปณ์โดยสร้าง “พิพิธภัณฑ์เหรียญ” เพื่อแสดงวิวัฒนาการเหรียญกษาปณ์ไทยและเพื่อเป็นศูนย์การเรียนรู้เฉพาะด้านสำหรับนักสะสมเหรียญเยาวชนและประชนทั่วไปที่สามารถใช้จัดเสวนาและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้เกี่ยวกับเหรียญและเงินตราไทย

พระคลัง ในพระคลังมหาสมบัติ

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  มีการสร้าง “พระคลัง” ซึ่งมีรูปลักษณะและนัยยะในการสร้างคล้ายกับ “พระสยามเทวาธิราช” เพื่อเป็นเทพสำหรับปกปักรักษาทรัพย์สินของแผ่นดินที่เก็บรักษาในพระคลังมหาสมบัติ ตลอดจนเพื่อให้ข้าราชบริพารได้สักการบูชาเพื่อความเป็นสิริมงคล และเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจในการสร้างคุณงามความดี มีความซื่อสัตย์สุจริต

พระคลัง ในพระคลังมหาสมบัติ เป็นเทวรูปหล่อ ประทับยืน ทรงเครื่องเต็มอย่างกษัตริยาธิราช ทรงพระมงกุฎ พระหัตถ์ขวาทรงพระขรรค์ เพื่อแสดงถึงการปกป้องคุ้มครอง พระหัตถ์ซ้ายทรงดอกบัว อันเป็นสัญลักษณ์ของปัญญาความดีงาม ความเจริญงอกงาม และความอุดมสมบูรณ์

“การปรับเปลี่ยนอาคารสำนักบริหารเงินตรา
เป็นพิพิธภัณฑ์เหรียญ”

กรมธนารักษ์ กระทรวงการคลัง ได้พิจารณาสถานที่สำหรับจัดสร้างพิพิธภัณฑ์เหรียญ และเห็นว่าอาคารสำนักบริหารเงินตราซึ่งเดิมใช้เป็นอาคารสำนักงาน รวมทั้งให้บริการจ่ายแลกเหรียญกษาปณ์หมุนเวียน เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก และเหรียญที่ระลึก ที่กรมธนารักษ์เป็นผู้ผลิตให้แก่ประชาชน นั้นมีความเหมาะสมจึงได้ปรับเปลี่ยนอาคารดังกล่าวเป็นพิพิธภัณฑ์เหรียญ

“วิถีแห่งเงินตรา สินล้ำค่าของแผ่นดิน”

เงินตราไม่เพียงแต่เป็นสื่อกลางที่ใช้การแลกเปลี่ยนหมุนเวียนในเศรษฐกิจ หากยังเปรียบเสมือนนักเดินทางผู้ทำหน้าที่บันทึกเรื่องราวของมนุษยชาติในทุกยุคทุกสมัย

“ตราปักษาวายุภักษ์ ถูกใช้เป็นตราสัญลักษณ์
ของหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง
กับสถาบันการเงิน”

ตราปักษาวายุภักษ์ เป็นตราสัญลักษณ์ของพิพิธภัณฑ์เหรียญ เนื่องจากตราปักษาวายุภักษ์ ในพระธรรมนูญใช้ตรากล่าวว่าตราปักษาวายุภักษ์ เป็นตราของพระยาราชภักดีฯ เจ้ากรมพระจำนวน ซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวกับภาษีอากร และยังถูกใช้เป็นตราสัญลักษณ์ของหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับสถาบันการเงิน